Analiza polskiego sektora bankowego w 2025 roku — kompleksowy, ekspercki przegląd
Polski sektor bankowy w 2025 r. to jednocześnie siła kapitałowa i punkt największej technologicznej presji. Dane za pierwszą połowę roku pokazują zysk netto sektora na poziomie 40,6 mld zł (wzrost +14,7% r/r), a wskaźniki rentowności (ROE, ROA) osiągnęły najwyższe wartości od 2008 r. Ten raport to przegląd struktury rynku, mechanizmów finansowych stojących za wynikami, identyfikacja kluczowych ryzyk oraz zbiór praktycznych rekomendacji dla zarządów i regulatorów — bez ogólników, z naciskiem na wdrożenie.
Najważniejsze liczby i fakty w pigułce
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Zysk netto sektora (H1/2025) | 40,6 mld zł (+14,7% r/r) |
| Łączna suma bilansowa banków komercyjnych (koniec 2024) | 3 073,99 mld zł |
| Liczba banków komercyjnych | 28 |
| Udział 10 największych banków w aktywach | 66,63% |
| Top-3 — aktywa | PKO: 501,518 mld zł (16,17%); Pekao: 305,723 mld zł (10,32%); Santander: 276,651 mld zł (8,32%) |
| Aktywni użytkownicy bankowości elektronicznej (Q3/2024) | ~23 mln; MŚP: >2,5 mln |
| Liczba banków spółdzielczych | 489 |
| Wynik netto banków spółdzielczych (2024) | 4,9 mld zł |
| Licencje MIP wydane przez KNF | ~94 |
| Wejście w życie DORA | 17.01.2025 — obowiązki resilience IT i raportowania incydentów |
Struktura rynku i jej implikacje
Rynek jest wyraźnie dwoisty: z jednej strony skala kilku dużych graczy (PKO, Pekao, Santander, ING, mBank), z drugiej — rozległa sieć banków spółdzielczych (489 podmiotów). Koncentracja 10 największych banków na poziomie ~66,6% aktywów daje efekt skali w finansowaniu projektów i inwestycjach ICT. Jednocześnie spółdzielcze banki pozostają kluczowe dla finansowania lokalnej gospodarki i MŚP, lecz ich ograniczone zasoby inwestycyjne stawiają je w pozycji podatnej na presję regulacyjną (WCAG, DORA).
NBP i BGK — rola instytucji publicznych
Narodowy Bank Polski działa jako filar stabilności monetarnej i systemowej, realizując politykę pieniężną oraz nadzór nad systemem płatniczym. Bank Gospodarstwa Krajowego pełni funkcję banku rozwoju — obsługuje programy mieszkaniowe, infrastrukturalne i gwarancyjne. Obie instytucje pozostają kluczowym elementem w stabilizowaniu rynku i finansowaniu projektów o charakterze publicznym.
Mechanika rekordowych wyników — skąd 40,6 mld zł?
Wzrost zysku sektora w warunkach obniżek stóp procentowych nie jest przypadkowy. Kluczowe czynniki napędzające wynik to:
- Ożywienie akcji kredytowej we wszystkich segmentach — hipotecznym, korporacyjnym i konsumenckim — które zwiększyło wolumen odsetkowy i prowizyjny.
- Spadek kosztów ryzyka i odpisów w konsekwencji poprawy jakości portfela po okresach podwyższonego NPL.
- Wzrost przychodów pozaodsetkowych — prowizje, opłaty, usługi cyfrowe, trading i obsługa transakcji płatniczych.
- Efekt skali dużych banków — lepsza efektywność operacyjna i korzystniejsze warunki finansowania.
W praktyce: mieszanka wyższego wolumenu (+), niższych odpisów (-) i przesunięcia struktury przychodów w stronę fee (+) dała efekt kumulacyjny widoczny w H1/2025.
Cyfryzacja, SuperAplikacje i gotowość technologiczna
Polska bankowość ma silne podstawy cyfrowe: ~23 mln aktywnych użytkowników e-bankowości i ponad 2,5 mln firm korzystających z e-bankowości. Bank Millennium został uznany za najlepszy cyfrowy bank w Polsce (Global Finance). Równocześnie raporty branżowe wskazują, że tylko około 1/3 banków jest technologicznie przygotowana na pojawienie się pełnowymiarowych SuperAplikacji (integracja usług finansowych z innymi usługami cyfrowymi). To decydujące wyzwanie strategiczne: kto zdoła zbudować ekosystem — zyska znacząco na CLV; kto zostanie wyprzedzony — będzie walczył o utrzymanie podstawowego przychodu.
Regulacje (DORA, WCAG) — koszt i szansa
Wejście w życie DORA (17.01.2025) i wymogi dostępności WCAG (zwłaszcza dot. banków spółdzielczych) stawiają przed sektorem konkretne zadania. Krótkoterminowo oznacza to wzrost nakładów na IT, testy odporności i raportowanie incydentów. Długoterminowo — zwiększenie odporności operacyjnej, większe zaufanie klientów i ograniczenie ryzyk systemowych. Banki, które przeprowadzą modernizację sprawnie, zyskają przewagę reputacyjną.
Segmenty specjalistyczne — hipotek i finansowanie pojazdów
Banki hipoteczne (np. ING Bank Hipoteczny, mBank Hipoteczny, Millennium Bank Hipoteczny, Pekao Bank Hipoteczny, PKO Bank Hipoteczny) korzystają z ożywienia rynku mieszkaniowego. Banki samochodowe (Toyota Bank Polska, Santander Consumer Bank) nadal dominują w finansowaniu pojazdów. Wzrost popytu hipotecznego i stabilizacja cen nieruchomości sprzyjają wydłużeniu portfeli kredytowych i wzrostowi przychodów odsetkowych.
Faktoring, leasing i domy maklerskie
Rynek faktoringu rozwija się dynamicznie — przykładowo NFG oferuje faktoring 100% online z szybką decyzją. Firmy faktoringowe i leasingowe stanowią istotne uzupełnienie finansowania bieżącej działalności przedsiębiorstw. Domy maklerskie powiązane z bankami (PKO BM, Santander BM, DM mBanku) oraz globalne platformy jak Interactive Brokers przyciągają inwestorów niskimi kosztami i szerokim dostępem do rynków.
Fintechy, instytucje płatnicze i giełdy kryptowalut
Sektor fintech w Polsce jest aktywny — KNF wydał ok. 94 licencje MIP. Wzrasta liczba innowacyjnych rozwiązań płatniczych (PayU, Przelewy24, Dotpay) i małych MIP oferujących specjalistyczne usługi. Rynek kryptowalut ewoluuje, a globalne giełdy (Binance, Kraken, Coinbase) operują równolegle z lokalnymi platformami (np. Zonda). Rosnące regulacje AML oraz oczekiwania względem operatorów VCO powodują zwiększone koszty zgodności.
Zweryfikowane przez eksperta