Charakterystyka rynku faktoringu w Polsce
Faktoring w Polsce to ważna usługa finansowa dla przedsiębiorców. Polega na nabywaniu wierzytelności przez firmę faktoringową. Transakcja odbywa się przed terminem płatności faktury. Faktor zapewnia finansowanie oraz często administruje należnościami. Może również przejmować ryzyko niewypłacalności dłużnika.
Firmy faktoringowe to najczęściej spółki prawa handlowego. Działają jako spółki z o.o. lub spółki akcyjne. Nie są to banki ani SKOK-i, dlatego nie przyjmują depozytów od klientów. Podlegają one ogólnym regulacjom gospodarczym i podatkowym. Ważne są także przepisy AML dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy.
Rynek faktoringu w Polsce stale rośnie. W 2024 roku wartość wykupionych wierzytelności przez firmy niebankowe przekroczyła 431 miliardów złotych. Oznaczało to wzrost o 4,8% rok do roku. Łączny obrót członków Polskiego Związku Faktorów wyniósł około 471 miliardów złotych. Polska zajmuje 8. miejsce w Europie pod względem udziału w rynku faktoringu.
Wykupione wierzytelności (niebankowe 2024)
Łączny obrót PZF (2024)
Obsłużonych firm (2024)
Funkcje, ramy prawne i nadzór nad faktoringiem
Główną funkcją faktoringu jest finansowanie bieżącej działalności firm. Przedsiębiorcy zamieniają należności z długim terminem płatności na gotówkę. Zaliczka często wynosi 80-100% wartości brutto faktury. Faktoring poprawia płynność finansową, szczególnie w branżach z długimi terminami płatności, takich jak budownictwo czy transport.
Firmy faktoringowe oferują także zarządzanie należnościami. Obejmuje to monitoring płatności i przypomnienia o przeterminowaniach. W faktoringu pełnym (bez regresu) faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności dłużnika. Chroni to firmę przed zatorami płatniczymi. Niektóre firmy oferują również windykację i ubezpieczenia należności.
Działalność faktoringowa w Polsce opiera się na Kodeksie cywilnym. Umowa faktoringu to umowa nienazwana, bazująca na cesji wierzytelności. Firmy te podlegają ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML). Są one instytucjami obowiązanymi i muszą stosować środki bezpieczeństwa finansowego.
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) nie licencjonuje bezpośrednio niebankowych firm faktoringowych. Nie podlegają one również Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu (BFG). BFG gwarantuje depozyty bankowe do 100 000 euro. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nadzoruje przestrzeganie zbiorowych interesów konsumentów. UOKiK może interweniować w przypadkach nieuczciwych praktyk rynkowych.
Kluczowe ramy prawne dla firm faktoringowych
- Kodeks cywilny: Podstawa dla umów faktoringu jako cesji wierzytelności.
- Prawo przedsiębiorców: Ogólne zasady prowadzenia działalności gospodarczej.
- Ustawa AML: Obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.
- UOKiK: Nadzór nad ochroną konkurencji i praw mikroprzedsiębiorców.
Przegląd wybranych firm faktoringowych w Polsce
Rynek faktoringu w Polsce jest zróżnicowany i obejmuje wiele firm. Liderami są BNP Paribas Faktoring, Pekao Faktoring oraz ING Commercial Finance. Te podmioty należą do grup bankowych i obsługują duże oraz średnie przedsiębiorstwa. Oferują one pełne spektrum usług faktoringowych, w tym faktoring krajowy i międzynarodowy.
W segmencie fintechów prym wiodą eFaktor, Finea, SMEO, Monevia i PragmaGO. Firmy te koncentrują się na mikrofirmach oraz małych i średnich przedsiębiorstwach. Stawiają na cyfryzację procesów i szybką decyzję online. Często oferują finansowanie pojedynczych faktur z uproszczonymi procedurami.
AOW Faktoring to polska firma niezależna, która obsługuje MŚP oraz startupy. Oferuje faktoring krajowy, eksportowy i odwrotny. Monevia specjalizuje się w faktoringu dla małych firm i JDG. Transcash skupia się wyłącznie na branży TSL (transport, spedycja, logistyka). Dostosowuje swoje produkty do specyficznych potrzeb tego sektora.
SMEO to fintech faktoringowy dla MŚP i freelancerów. Oferuje finansowanie faktur o wartości od 300 zł do 5 milionów złotych. Decyzja i wypłata środków mogą nastąpić nawet w 24 godziny. PragmaGO również wyróżnia się pełnym procesem online i elastycznymi limitami. Zapewnia finansowanie w wielu walutach.
Wybrane firmy faktoringowe i ich specjalizacje
AOW Faktoring
Niezależna polska firma.
- Obsługa MŚP i startupów
- Faktoring krajowy, eksportowy, odwrotny
- Zaliczka 90-100%
Monevia
Fintech dla małych firm, online.
- Finansowanie 100% brutto faktury
- Min. faktura 700 zł
- Waluty PLN/EUR
SMEO
Fintech dla MŚP i freelancerów.
- Faktury 300 zł - 5 mln zł
- Decyzja i wypłata w 24 h
- Limit do 5 mln zł
Transcash
Specjalizacja w branży TSL.
- Mikrofaktoring i pełny faktoring
- Min. faktura 129,99 zł
- Klienci z Polski lub Rumunii
Porównanie ofert i ocena korzystania
Firmy faktoringowe oferują różne warunki finansowania. Stawki prowizji dziennej wahają się od 0,04% do 0,12% wartości brutto faktury. W przeliczeniu miesięcznym daje to orientacyjnie 1,2% do 3,6% dla finansowanej faktury. Minimalne kwoty faktur są zróżnicowane, na przykład Monevia wymaga 700 zł, a Transcash 129,99 zł. Maksymalne limity faktoringowe mogą sięgać od 50 tys. zł do 15 mln zł.
Koszty faktoringu zależą od wielu czynników. Ważna jest jakość kontrahentów i ich scoring w BIK, KRD czy BIG-ach. Wpływ mają również wolumen obrotu miesięcznego oraz liczba faktur. Branże takie jak budownictwo czy TSL mogą wiązać się z wyższymi kosztami ze względu na specyfikę ryzyka. Historia współpracy z faktorem również ma znaczenie.
Korzystanie z faktoringu ma swoje zalety. Jest łatwiej dostępny niż tradycyjny kredyt obrotowy. Wymogi wobec historii kredytowej firmy są niższe. Ocena opiera się głównie na wiarygodności dłużnika. Procesy są szybkie i często w pełni cyfrowe, co skraca czas decyzji do 24 godzin.
Faktoring posiada również pewne wady. Koszt jednostkowy może być wyższy niż w przypadku kredytu obrotowego. Istnieją też ograniczenia dotyczące kontrahentów; faktor może odrzucić niektórych dłużników. W faktoringu jawnym kontrahent dowiaduje się o finansowaniu. Brak BFG oznacza, że środki nie są chronione gwarancjami depozytów.
Porównanie warunków wybranych firm faktoringowych
| Firma | Typ faktoringu (główny) | Zaliczka | Limity / Wartości | Podstawowe koszty |
|---|---|---|---|---|
| AOW Faktoring | Krajowy z regresem, eksport, odwrotny | 90-100% | 100 zł - 5 mln zł | od 0,04-0,067% / dzień; brak opłat dodatkowych |
| Monevia | Jawny z regresem | 100% | Pocz. limit ok. 50 tys. zł | prowizja 0,096% / dzień, średnio 3,56% / fakturę; brak innych opłat |
| SMEO | Jawny z regresem | do 100% | do 5 mln zł | 0,12% / dzień + 13,5% rocznie, 99 zł/mies. limitu (lub 0,09% / dzień + 2% za limit w Smart Planie) |
| PragmaGO | Pełny zakres (różne rodzaje) | do 100% | 50 tys. - 15 mln zł | model procentowy od wykorzystanego limitu lub abonament; wycena indywidualna |
| Transcash | Mikrofaktoring, pełny, odwrotny TSL | 100% | Min. 129,99 zł - 50 tys. zł | prowizja zależna od liczby dni i skali, brak opłat za limit |
| eFaktor | Z regresem i bez regresu | do 100% | do 15 mln zł | jedna stała prowizja; stawki indywidualne, często niskie |
Koszty faktoringu i warunki współpracy
Koszty faktoringu w firmach niebankowych obejmują głównie prowizję. Prowizja dzienna wynosi typowo od 0,04% do 0,12% wartości brutto faktury. W przeliczeniu miesięcznym daje to orientacyjnie 1,2% do 3,6% dla finansowanej faktury. Niektóre firmy naliczają prowizję procentową od pojedynczej faktury, np. Monevia podaje średnio 3,56%.
Wiele fintechów faktoringowych, takich jak Monevia czy AOW, nie pobiera dodatkowych opłat. Oznacza to brak opłat za przyznanie limitu, analizę czy niewykorzystany limit. Inne podmioty, jak SMEO, mogą stosować opłaty za utrzymanie limitu, wynoszące na przykład 99 zł miesięcznie. Model rozliczeń może także opierać się na abonamencie, co oferuje PragmaGO.
Docelowymi odbiorcami usług faktoringowych są wyłącznie przedsiębiorstwa. Obejmuje to jednoosobowe działalności gospodarcze (JDG), mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie firmy. Faktoring jest również dostępny dla większych spółek produkcyjnych, dystrybucyjnych i eksportowych. Klienci indywidualni (konsumenci) nie są obsługiwani przez firmy faktoringowe.
Firmy faktoringowe działają w ramach przepisów AML, co wymaga weryfikacji tożsamości klienta (KYC). Dane z BIK, KRD, ERIF i BIG InfoMonitor są wykorzystywane do oceny wiarygodności kontrahentów. Integracje z Profilem Zaufanym lub mObywatel mogą być używane do potwierdzenia tożsamości. Wdraża się również integrację z systemem KSeF dla automatycznego importu faktur.
















