BGK: Gwarancje bankowe

W 2025 roku, gwarancje bankowe Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) umożliwiają zabezpieczenie spłaty kredytów dla przedsiębiorców nawet do 80% kapitału. System publicznych zabezpieczeń BGK jest wsparciem dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, a także wybranych rolników i przetwórców, którzy potrzebują kredytów obrotowych lub inwestycyjnych. Usługa jest dostępna za pośrednictwem banków komercyjnych i spółdzielczych współpracujących z BGK, a główne programy w 2025 r. obejmują gwarancje de minimis, Biznesmax Plus, Ekomax, InvestEU/Investmax, FGR/FGR Plus i Agromax.

1. Ogólna charakterystyka gwarancji BGK

Gwarancja BGK stanowi zobowiązanie Banku Gospodarstwa Krajowego do spłaty określonej części kredytu, udzielonego przedsiębiorcy przez bank komercyjny lub spółdzielczy, w sytuacji, gdy kredytobiorca nie wywiąże się ze zobowiązań.

Większość gwarancji BGK w 2025 r. łączy poniższe cechy:

• Typ zabezpieczenia: gwarancje spłaty kredytu (obrotowego lub inwestycyjnego), pokrywające zazwyczaj do 60-80% kapitału kredytu.
• Zakres: gwarancja obejmuje kapitał kredytu, bez odsetek i innych opłat banku kredytującego.
• Forma świadczenia: gwarancje są udzielane wyłącznie za pośrednictwem banków kredytujących, które zawarły z BGK umowy o współpracy.
• Charakter pomocy: wiele instrumentów ma charakter pomocy publicznej (pomoc de minimis, regionalna pomoc inwestycyjna, instrumenty InvestEU, FG FENG, FGR/FGR Plus).
• Brak naliczania odsetek od gwarancji: sama gwarancja nie jest kredytem, nie jest oprocentowana. Opłaty dotyczą wyłącznie prowizji od kwoty gwarancji (tam, gdzie są pobierane).
• Dodatkowe wsparcie: w wielu programach występuje dopłata do odsetek lub kapitału kredytu, co obniża faktyczny koszt finansowania dla przedsiębiorcy.

2. Dostępne programy gwarancyjne w 2025 roku

W 2025 r. oferta gwarancji BGK obejmuje:

• Gwarancję de minimis (PLD/PLD-KFG) – powszechna gwarancja dla sektora MŚP zabezpieczająca kredyty obrotowe i inwestycyjne.
• Gwarancję Biznesmax Plus (FG FENG) – bezpłatna gwarancja dla inwestycji innowacyjnych, ekoinnowacyjnych oraz transformacji cyfrowej, z dopłatami do kapitału lub odsetek.
• Gwarancję Ekomax (FG FENG / Zielony Fundusz Gwarancyjny) – bezpłatna gwarancja inwestycyjna dla projektów poprawiających efektywność energetyczną, z dopłatą do kapitału.
• Gwarancje InvestEU / Investmax (PLGInvestEU) – gwarancje z regwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, dla kredytów obrotowych i inwestycyjnych MŚP.
• Gwarancje z Funduszu Gwarancji Rolnych (FGR i FGR Plus) – gwarancje dla rolników, przetwórców i firm obsługujących rolnictwo, w tym kredyty z dopłatami do oprocentowania.
• Gwarancje Agromax (FGR Plus) – gwarancje dla inwestycji w sektorze rolnym, z możliwością dopłat i długim okresem zabezpieczenia kredytu.

Oferta jest sukcesywnie rozwijana; w dokumentach z lat 2024-2025 zapowiedziano zwiększanie puli środków na gwarancję Investmax oraz rozwój programu Ekomax.

2.1. Adresaci gwarancji BGK

Adresatami gwarancji BGK są przede wszystkim:

• MŚP: Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów UE.
• Small midcaps i midcaps: Małe spółki o średniej kapitalizacji i spółki o średniej kapitalizacji – m.in. w Biznesmax Plus i Ekomax.
• Sektor rolny: Rolnicy, przetwórcy i firmy usługowe dla rolnictwa i leśnictwa – w ramach gwarancji FGR/FGR Plus i Agromax.

Gwarancje są dostępne wyłącznie w bankach kredytujących, które mają podpisaną z BGK umowę o współpracy. Klient nie składa wniosku bezpośrednio w BGK.

Piotr NowakEkspert finansowy

"Kiedy firma rozważa kredyt inwestycyjny na 1 milion złotych, i potrzebuje zabezpieczyć 500 000 zł gwarancją, wybór programu ma spore znaczenie. Gwarancja de minimis to roczny koszt około 2 500 zł z tytułu prowizji. Jeśli natomiast inwestycja kwalifikuje się do Biznesmax Plus, sama prowizja gwarancyjna znika, a do tego można otrzymać dopłatę do kapitału, która przy tym samym kredycie może wynieść nawet 200 000 zł. To pokazuje, jak duża różnica jest między programami."

3. Koszty i dopłaty związane z gwarancjami

3.1. Prowizje w gwarancji de minimis

W klasycznej gwarancji de minimis BGK stosuje prowizję od kwoty gwarancji w skali roku, zazwyczaj na poziomie około 0,5% rocznie. Prowizja 0,5% kwoty gwarancji rocznie jest pobierana z góry za każdy rok okresu gwarancji. Opłata jest liczona od aktualnej kwoty gwarancji i może być naliczana cyklicznie na rocznice udzielonej gwarancji.

3.2. Bezpłatne gwarancje BGK

Część programów przewiduje brak jakiejkolwiek prowizji BGK za udzielenie gwarancji, co oznacza, że klient nie ponosi kosztu zabezpieczenia poza standardowymi kosztami kredytu:

• Gwarancja Biznesmax Plus – gwarancja bezpłatna, BGK nie pobiera prowizji.
• Gwarancja Ekomax – gwarancja bezpłatna.
• Gwarancje z FGR / FGR Plus (m.in. Agromax) – w aktualnych warunkach gwarancje te często są bezpłatne.
• W wielu gwarancjach InvestEU/Investmax opłata prowizyjna wynosi 0% dla instrumentu mikrofinansowego i 0,3% rocznie dla wsparcia MŚP.

3.3. Oprocentowanie i dopłaty

Gwarancja bankowa nie jest oprocentowana. Oprocentowanie dotyczy kredytu, który jest zabezpieczony gwarancją. W wielu liniach gwarancyjnych BGK wymaga, aby korzyść z zabezpieczenia (niższe ryzyko banku) była przeniesiona na klienta w postaci niższego oprocentowania, prowizji lub łagodniejszych warunków kredytu (transfer korzyści).

W wybranych programach BGK dodatkowo finansuje:

• dopłaty do oprocentowania kredytu obrotowego – m.in. w Biznesmax Plus oraz wybranych gwarancjach FGR/FGR Plus.
• dopłaty do kapitału kredytu inwestycyjnego – do 20% kapitału w programach Biznesmax Plus i Ekomax.

Przykłady parametrów z ofert banków współpracujących:

• Biznesmax Plus: dopłata do oprocentowania kredytu obrotowego w wysokości 5% w skali roku przez 2 lata, maksymalnie do wysokości naliczonych odsetek.
• FGR Plus: dopłata do oprocentowania kredytu obrotowego do 4% lub 8% kwoty kredytu za każde 12 miesięcy, maksymalnie do wysokości naliczonych odsetek, przez maksymalnie 24-48 miesięcy, w zależności od rodzaju gospodarstwa (np. produkcja trzody chlewnej).

4. Szczegółowe warunki programów gwarancyjnych

Parametry różnią się w zależności od linii gwarancyjnej. Poniżej zestawienie warunków najważniejszych programów w 2025 r.

4.1. Gwarancja de minimis (PLD / PLDKFG)

• Adresaci: mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa.
• Rodzaj kredytu: obrotowy i inwestycyjny, w PLN lub walucie obcej.
• Zakres gwarancji: standardowo do 60% kapitału kredytu (w nowszych odsłonach możliwe zwiększenie do 80% w określonych okresach/programach).
• Maksymalna kwota gwarancji: do 5 mln zł lub do równowartości określonych limitów pomocy de minimis (np. 1,5 mln EUR przy gwarancji do 5 lat, 750 tys. EUR przy gwarancji powyżej 5 lat; w nowszych dokumentach także 2 250 000 EUR i 1 125 000 EUR dla różnych horyzontów czasowych).
• Okres gwarancji: kredyty obrotowe: do 60-75 miesięcy, kredyty inwestycyjne: do 120 miesięcy.

Gwarancja nie obejmuje odsetek ani innych opłat związanych z kredytem; pokrywa wyłącznie uzgodnioną część kapitału.

4.2. Gwarancja Biznesmax Plus (FG FENG)

• Adresaci: MŚP oraz small midcaps i midcaps, realizujące inwestycje innowacyjne, ekoinnowacyjne lub związane z transformacją cyfrową.
• Rodzaj kredytu: inwestycyjny i obrotowy.
• Zakres gwarancji: do 80% kapitału kredytu.
• Maksymalna kwota gwarancji: równowartość w PLN 2,5 mln EUR.
• Okres gwarancji: kredyt inwestycyjny – do 20 lat (regionalna pomoc inwestycyjna) lub do 10 lat (pomoc de minimis), kredyt obrotowy – do 63 miesięcy.
• Prowizja: brak – gwarancja jest bezpłatna.
• Dodatkowe wsparcie: dopłata do kapitału kredytu inwestycyjnego – do 20% wartości kapitału, dopłata do oprocentowania kredytu obrotowego – zwykle 5% rocznie przez 2 lata, maksymalnie do wysokości naliczonych odsetek.

4.3. Gwarancja Ekomax

• Adresaci: MŚP oraz small midcaps i midcaps realizujące inwestycje zapewniające co najmniej 30% oszczędności energii pierwotnej, potwierdzone audytem energetycznym.
• Rodzaj kredytu: kredyt inwestycyjny finansujący projekty efektywności energetycznej (w tym termomodernizacja budynków).
• Zakres gwarancji: do 80% kapitału kredytu inwestycyjnego.
• Maksymalna kwota gwarancji: równowartość w PLN 2,5 mln EUR.
• Okres gwarancji: do 20 lat (pomoc regionalna) lub do 10 lat (pomoc de minimis).
• Prowizja: brak – gwarancja jest bezpłatna.
• Dopłaty: dopłata do kapitału kredytu – maksymalnie 20% wypłaconego kapitału kredytu.

4.4. Gwarancje InvestEU / Investmax (PLGInvestEU)

• Adresaci: mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, spełniające kryteria programów InvestEU.
• Rodzaj kredytu: obrotowy lub inwestycyjny.
• Zakres gwarancji: 80% kapitału kredytu.
• Maksymalna kwota gwarancji: jako instrument mikrofinansowy – do 172 660 zł (dla kredytów do 215 825 zł), jako instrument wsparcia MŚP – do 6 906 400 zł (dla kredytów do 8 633 000 zł).
• Łączna kwota kredytów w ramach InvestEU dla jednego beneficjenta: do około 32 373 750 zł.
• Okres gwarancji: kredyt obrotowy – do 51 miesięcy, kredyt inwestycyjny – do 123 miesięcy.
• Prowizja: 0% kwoty gwarancji dla instrumentu mikrofinansowego, 0,3% rocznie od kwoty gwarancji dla instrumentu wsparcia MŚP.

4.5. Gwarancje FGR, FGR Plus i Agromax (sektor rolny)

• Adresaci: rolnicy, przetwórcy sektora rolno-spożywczego, przedsiębiorstwa świadczące usługi na rzecz rolnictwa i leśnictwa (w tym w części programów także duże przedsiębiorstwa).
• Rodzaj kredytu: kredyty obrotowe i inwestycyjne.
• Zakres gwarancji: do 80% kapitału kredytu.
• Okres gwarancji (przykładowo): kredyty obrotowe – do 51-63 miesięcy, kredyty inwestycyjne – nawet do 20 lat, w zależności od formy pomocy (pomoc publiczna lub de minimis).
• Prowizja: gwarancje te są zazwyczaj bezpłatne.
• Dopłaty do oprocentowania: kredyty obrotowe z gwarancją FGR/FGR Plus mogą otrzymać dopłatę do oprocentowania, np. do 4% lub 8% kwoty kredytu za każdy 12-miesięczny okres, przez maksymalnie 24-48 miesięcy, z limitem do wysokości naliczonych odsetek. Od 1 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. w niektórych kredytach obrotowych dopłata może wynosić 7% oprocentowania przez okres do 24 miesięcy.

5. Wymagania kwalifikacyjne dla klientów

Warunki dostępu do gwarancji BGK zależą od linii, ale ogólne wymagania są podobne w większości programów.

5.1. Podstawowe wymogi

Typowe kryteria obejmują:

• Zdolność kredytowa: pozytywna decyzja kredytowa banku kredytującego; brak poważnych zaległości kredytowych.
• Brak zaległości w banku kredytującym: brak zadłużenia przeterminowanego powyżej określonych progów (np. ponad 30 dni i powyżej 500 zł).
• Brak wypowiedzianych ekspozycji kredytowych w banku kredytującym w określonym czasie przed objęciem kredytu gwarancją.
• Zgodność z definicją MŚP (lub small midcaps / midcaps, jeśli dopuszczone).
• Brak statusu przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej.
• Brak zaległości wobec ZUS/KRUS i urzędu skarbowego na moment składania wniosku (częste wymaganie w dokumentach banków kredytujących).

5.2. Dodatkowe kryteria programowe

W programach celowych obowiązują dodatkowe kryteria:

• Biznesmax Plus: konieczne jest spełnienie warunków innowacyjności lub realizacja inwestycji innowacyjnej, ekoinnowacyjnej albo cyfrowej; spełnienie kryteriów jest dokumentowane, m.in. poprzez plany inwestycyjne i oświadczenia.
• Ekomax: inwestycja musi przynieść minimum 30% oszczędności energii pierwotnej, potwierdzone audytem energetycznym i dokumentacją techniczną.
• InvestEU/Investmax: spełnienie kryteriów programów UE (rodzaj działalności, wielkość przedsiębiorstwa, cele inwestycyjne).
• FGR/FGR Plus/Agromax: profil działalności rolniczej lub przetwórczej, zgodny z opisem linii gwarancyjnej.

6. Wymagana dokumentacja

Dokumentacja dzieli się na:

6.1. Dokumenty kredytowe

• Wniosek o kredyt (obrotowy lub inwestycyjny) w banku kredytującym.
• Standardowy pakiet dokumentów finansowych wymaganych przez bank (sprawozdania finansowe, PIT/CIT, zaświadczenia o niezaleganiu z ZUS/US, bilanse, rachunki zysków i strat, informacje o zabezpieczeniach itp.).

6.2. Dokumenty do gwarancji BGK

W zależności od programu mogą to być:

• Wniosek o udzielenie gwarancji BGK (często łączony z wnioskiem o dopłatę do oprocentowania lub kapitału):
  • wniosek o udzielenie gwarancji i dopłaty – pomoc de minimis,
  • wniosek o udzielenie gwarancji – regionalna pomoc inwestycyjna,
  • wniosek o dopłatę do kapitału kredytu objętego gwarancją (Biznesmax Plus, Ekomax).
• Formularze informacji wymaganych przy ubieganiu się o pomoc de minimis lub regionalną pomoc inwestycyjną.
• Plan projektu inwestycyjnego – opis inwestycji, kosztorys, harmonogram (szczególnie przy Biznesmax Plus, Ekomax, InvestEU).
• Audyt energetyczny – w programach efektywności energetycznej (Ekomax, wybrane projekty Biznesmax Plus).
• Informacja potwierdzająca spełnienie kryteriów kwalifikowalności – np. kryteria innowacyjności, efektywności energetycznej czy innych warunków programowych.
• Weksel in blanco z deklaracją wekslową – jako podstawowe zabezpieczenie roszczeń BGK z tytułu gwarancji (powszechnie stosowane m.in. w Biznesmax Plus i Ekomax).

Wszystkie wzory dokumentów są udostępniane przez BGK i banki kredytujące; klient co do zasady składa je w banku kredytującym, a nie bezpośrednio w BGK.

7. Etapy wnioskowania i obsługi gwarancji

Proces jest podobny w większości linii gwarancyjnych.

8. Zalety gwarancji BGK

Korzyści z korzystania z gwarancji bankowych BGK dla przedsiębiorców w 2025 r. to:

• Zwiększony dostęp do finansowania: gwarancja BGK pozwala uzyskać kredyt w sytuacjach, gdy tradycyjne zabezpieczenia są niewystarczające.
• Wysoki poziom zabezpieczenia: zwykle do 80% kapitału kredytu (de minimis, Biznesmax Plus, Ekomax, InvestEU, FGR, Agromax).
• Obniżony koszt lub brak kosztu zabezpieczenia: w wielu programach gwarancje są bezpłatne (Biznesmax Plus, Ekomax, liczne gwarancje FGR/FGR Plus, część instrumentów InvestEU); tam, gdzie występuje prowizja (de minimis), jej poziom jest relatywnie niski (około 0,5% rocznie).
• Lepsze warunki kredytu: niższe oprocentowanie, łagodniejsze wymagania co do innych zabezpieczeń, dłuższe okresy kredytowania; jest to tak zwany transfer korzyści wynikający z objęcia kredytu gwarancją BGK.
• Długie okresy finansowania: w kredytach inwestycyjnych zabezpieczonych gwarancjami Biznesmax Plus, Ekomax, FGR/Agromax okres gwarancji, a tym samym kredytu, może sięgać 20 lat.
• Dopłaty do oprocentowania i kapitału: realne zmniejszenie całkowitego kosztu finansowania dla przedsiębiorcy (do 20% kapitału kredytu inwestycyjnego oraz znaczące dopłaty do odsetek w wybranych programach).
• Elastyczność w dysponowaniu majątkiem: brak konieczności zastawiania własnego majątku w części kredytu objętej gwarancją, co jest szczególnie ważne dla firm o ograniczonej bazie zabezpieczeń.
• Prosty proces: wszystkie formalności są załatwiane w jednym miejscu – w banku kredytującym; klient nie kontaktuje się bezpośrednio z BGK.

9. Ograniczenia i szczególne warunki

Korzystanie z gwarancji BGK wiąże się także z szeregiem ograniczeń:

9.1. Limity pomocy publicznej

Gwarancje stanowią pomoc publiczną, najczęściej w formule pomocy de minimis lub regionalnej pomocy inwestycyjnej. Obowiązują limity kwoty pomocy de minimis (np. 200 tys. EUR w ciągu 3 lat podatkowych, z odrębnymi limitami dla transportu i rolnictwa) oraz limity intensywności pomocy regionalnej. Dla gwarancji de minimis obowiązują także limity ekwiwalentu dotacji brutto (EDB) – np. wymóg, aby gwarantowana kwota nie przekraczała 2 250 000 EUR przy gwarancji do 5 lat lub 1 125 000 EUR przy gwarancji do 10 lat, aby mieścić się w dopuszczalnym pułapie pomocy.

9.2. Wyłączenia sektorowe i przedmiotowe

Z poszczególnych linii wyłączone mogą być:

• określone branże i rodzaje działalności (np. niektóre obszary produkcji rolnej, górnictwo, działalność finansowa, obszary regulowane przepisami UE o pomocy publicznej),
• kredyty przeznaczone na spłatę już istniejącego zadłużenia (refinansowanie, konsolidacja), chyba że regulamin linii dopuszcza takie zastosowanie na specjalnych warunkach.

Szczegółowe wyłączenia są zawsze opisane w Warunkach uzyskania w Banku Gospodarstwa Krajowego gwarancji spłaty kredytu dla danej linii.

9.3. Gwarancja nie zastępuje zdolności kredytowej

Gwarancja BGK nie zastępuje zdolności kredytowej – bank kredytujący musi ocenić firmę pozytywnie, zgodnie z własnymi regulacjami. Brak zdolności kredytowej lub negatywna ocena ryzyka może skutkować odmową udzielenia kredytu, mimo formalnej dostępności gwarancji.

9.4. Obowiązki dokumentacyjne i sprawozdawcze

Przedsiębiorca musi gromadzić i przechowywać dokumentację projektu i finansowania, w tym dokumenty wymagane przez BGK i instytucje zarządzające funduszami UE (np. FG FENG, InvestEU). W programach inwestycyjnych konieczne jest udokumentowanie poniesionych wydatków kwalifikowalnych i realizacji celu inwestycji (np. osiągnięcia wymaganego poziomu oszczędności energii).

Gwarancje bankowe BGK w 2025 r. tworzą ofertę publicznych zabezpieczeń kredytów dla MŚP, rolników oraz – w wybranych liniach – także większych podmiotów. Kluczowe programy, takie jak gwarancja de minimis, Biznesmax Plus, Ekomax, InvestEU/Investmax oraz gwarancje FGR/FGR Plus i Agromax, pozwalają zabezpieczyć nawet do 80% kapitału kredytu, często bez prowizji za gwarancję, z dodatkowymi dopłatami do odsetek i kapitału.

Usługa ta znacząco zwiększa dostęp do finansowania bankowego, obniża wymagania co do majątkowych zabezpieczeń własnych przedsiębiorców, a w wielu przypadkach realnie zmniejsza koszt kredytu. Jednocześnie wymaga spełnienia warunków pomocy publicznej, posiadania zdolności kredytowej oraz przygotowania odpowiedniej dokumentacji.

Dla przedsiębiorcy planującego finansowanie kredytem w 2025 r. kluczowe jest zatem: wybór banku współpracującego z BGK, dopasowanie odpowiedniej linii gwarancyjnej do charakteru inwestycji lub potrzeb obrotowych oraz staranne przygotowanie dokumentów kredytowych i projektowych. Dzięki temu gwarancje bankowe BGK mogą stać się jednym z najważniejszych instrumentów wspierających rozwój firmy, inwestycje innowacyjne oraz transformację energetyczną i cyfrową polskiej gospodarki.