BGK: Finansowanie specjalistyczne

W 2025 r. Bank Gospodarstwa Krajowego udostępnia szereg instrumentów finansowania specjalistycznego, z minimalnym progiem wydatków kwalifikowalnych dla kredytu ekologicznego wynoszącym 2 mln zł. Ten zestaw produktów kredytowych i gwarancyjnych jest zaprojektowany dla przedsiębiorstw planujących inwestycje w ekologię, innowacje technologiczne i transformację cyfrową.

Instrumenty te łączą klasyczny kredyt bankowy z elementami pomocy publicznej, takimi jak dotacje na spłatę kapitału lub odsetek oraz bezpłatne gwarancje. Wymagają spełnienia szczegółowych kryteriów, udokumentowanej zdolności kredytowej oraz rozbudowanej dokumentacji projektowej.

Instrumenty finansowania specjalistycznego BGK

Czym jest finansowanie specjalistyczne BGK?

Finansowanie specjalistyczne w BGK obejmuje produkty kredytowo-gwarancyjne powiązane z określonymi celami rozwojowymi i politykami publicznymi. Źródła finansowania pochodzą głównie z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) 2021-2027, który zasila kredyt ekologiczny, kredyt technologiczny oraz gwarancje Biznesmax Plus i Ekomax, a także z programu InvestEU, finansującego gwarancję Investmax.

Oferta jest adresowana przede wszystkim do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). W przypadku części gwarancji produkty dostępne są również dla małych spółek o średniej kapitalizacji (small midcaps) i spółek o średniej kapitalizacji (midcaps). Kredyt ekologiczny jest dostępny także dla wybranych dużych przedsiębiorstw, pod warunkiem spełnienia kryteriów programu.

Dostępność finansowania specjalistycznego w 2025 r.

W 2025 r. finansowanie specjalistyczne BGK dostępne jest na obszarze całej Polski. Dystrybucja odbywa się za pośrednictwem współpracujących banków kredytujących (np. banków komercyjnych i banków zrzeszonych), które udzielają kredytu, natomiast BGK dostarcza gwarancję lub dotację.

• Kredyt ekologiczny FENG: Kontynuowane są kolejne nabory wniosków w ramach perspektywy 2021-2027. Wymaga on minimalnego progu wydatków kwalifikowalnych oraz znaczącej poprawy efektywności energetycznej.
• Kredyt technologiczny (FENG 2.32): Instrument jest kontynuowany, z naborami ogłaszanymi przez BGK. Dostępny jest dla MŚP z całej Polski, posiadających zdolność kredytową.
• Gwarancje Biznesmax Plus i Ekomax: Bezpłatne gwarancje BGK powiązane z kredytami inwestycyjnymi (oraz obrotowymi w przypadku Biznesmax Plus), z możliwością uzyskania dopłat do kapitału lub odsetek.
• Gwarancja Investmax (InvestEU): Dostępna poprzez wybrane banki, dla MŚP realizujących inwestycje zgodne z celami programu InvestEU.

Piotr NowakEkspert finansowy

"Dla przedsiębiorcy planującego inwestycję ekologiczną o kosztach kwalifikowanych 10 mln zł, uzyskanie premii ekologicznej w wysokości 85% oznacza, że realny koszt kapitału, który będzie musiał spłacić z własnych środków, to zaledwie 1,5 mln zł. Taka dotacja obniża obciążenie spłatą o 8,5 mln zł, co stanowi znaczną ulgę dla budżetu firmy."

Produkty finansowania specjalistycznego

Kredyt ekologiczny FENG

Kredyt ekologiczny FENG wspiera inwestycje poprawiające efektywność energetyczną oraz ograniczające negatywny wpływ działalności przedsiębiorstw na środowisko. Finansuje między innymi:

• termomodernizację budynków produkcyjnych, usługowych, biurowych i handlowych,
• modernizację linii technologicznych i urządzeń w kierunku niższego zużycia energii,
• inwestycje w odnawialne źródła energii,
• inne działania prowadzące do trwałej redukcji zużycia energii pierwotnej.

Kluczowym wymogiem jest osiągnięcie co najmniej 30% oszczędności energii pierwotnej względem stanu wyjściowego, co musi zostać wykazane audytem energetycznym przygotowanym zgodnie z wytycznymi BGK.

Dostępny jest dla mikro, małych, średnich przedsiębiorstw, a także small midcaps, midcaps oraz (w określonych przypadkach) dużych przedsiębiorstw. Działalność musi być prowadzona na terytorium Polski, a projekty zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju i kwalifikowalności wydatków FENG.

Możliwe jest uzyskanie dotacji (premii ekologicznej) pokrywającej istotną część kosztów kwalifikowanych – dla MŚP nawet do około 85% kosztów kwalifikowanych, w zależności od mapy pomocy regionalnej i charakteru projektu. Okres kredytowania dostosowany jest do rodzaju inwestycji, zwykle do kilkunastu lat (szczegółowe parametry określa bank kredytujący).

Oprocentowanie kredytu ustala bank kredytujący; ma charakter rynkowy (stopa bazowa + marża), ale efektywny koszt maleje dzięki premii/dotacji na spłatę części kapitału. BGK nie pobiera opłat od samej dotacji; standardowe prowizje i opłaty za udzielenie kredytu wynikają z taryf banku kredytującego. Dodatkowe koszty po stronie przedsiębiorcy obejmują audyt energetyczny i dokumentację projektową; część z nich może być współfinansowana (np. dofinansowanie kosztów audytu w powiązanych inicjatywach).

Kredyt technologiczny (FENG 2.32)

Kredyt technologiczny jest adresowany do firm planujących wdrożenie technologii – nowej lub znacząco ulepszonej, która pozwoli rozpocząć wytwarzanie nowych albo istotnie ulepszonych produktów lub usług. Finansuje między innymi zakup maszyn, urządzeń i linii technologicznych, inwestycje budowlane związane z wdrożeniem technologii, wartości niematerialne i prawne (np. licencje, patenty) oraz inne nakłady niezbędne do wdrożenia technologii.

Dostępny jest wyłącznie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców (MŚP) prowadzących działalność na terytorium Polski. Warunkiem jest posiadanie zdolności kredytowej i akceptacja banku kredytującego.

Maksymalna wartość wydatków kwalifikowanych projektu wynosi do 50 000 000 euro. Brak odgórnie ustalonej minimalnej wartości projektu – dolny limit wynika z praktyki banków i kosztów transakcyjnych. Wsparcie ma formę premii technologicznej – dotacji BGK przeznaczonej na spłatę części kapitału kredytu technologicznego. Wysokość premii zależy od intensywności pomocy regionalnej, lokalizacji projektu, wielkości przedsiębiorstwa oraz struktury kosztów inwestycji.

Oprocentowanie kredytu ustala bank komercyjny (rynkowe, z możliwością negocjacji). Premia technologiczna znacząco obniża efektywny koszt finansowania, spłacając część kapitału. Brak odrębnej prowizji BGK od przyznanej premii; opłaty wynikają przede wszystkim z tabeli opłat banku kredytującego.

Gwarancje Biznesmax Plus, Ekomax i Investmax

Biznesmax Plus zabezpiecza spłatę kredytów inwestycyjnych i obrotowych dla przedsiębiorców realizujących projekty innowacyjne, ekologiczne lub związane z transformacją cyfrową. Gwarancja dla klienta jest bezpłatna, a zabezpieczenie gwarancji stanowi weksel własny in blanco na rzecz BGK.

Gwarancja Ekomax zabezpiecza kredyty inwestycyjne przeznaczone na poprawę efektywności energetycznej przedsiębiorstw. Jest to również bezpłatna gwarancja BGK udzielana w ramach Zielonego Funduszu Gwarancyjnego FENG. Beneficjentami są MŚP, a inwestycje muszą potwierdzać redukcję zużycia energii pierwotnej o min. 30%.

Gwarancja Investmax (PLGInvestEU) to gwarancja spłaty kredytu udzielana przez BGK z regwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, w ramach programu InvestEU. Prowizja na rzecz BGK dla instrumentów dla MŚP wynosi 0%. Pozostałe warunki, takie jak udział procentowy w zabezpieczeniu kredytu, określa dokumentacja PLGInvestEU oraz umowa współpracy z bankiem kredytującym.

Koszty i oprocentowanie

Taryfy, prowizje i opłaty

W finansowaniu specjalistycznym BGK gwarancje (Biznesmax Plus, Ekomax, Investmax) są co do zasady bezpłatne dla przedsiębiorcy. Brak jest prowizji za udzielenie gwarancji po stronie BGK oraz opłaty rocznej za utrzymanie gwarancji. Przedsiębiorca ponosi standardowe koszty kredytu (prowizja za udzielenie kredytu, marża, odsetki) na rzecz banku kredytującego.

Dla kredytu ekologicznego i technologicznego oprocentowanie i prowizje ustala bank kredytujący, zwykle na warunkach zbliżonych do kredytów inwestycyjnych. Część kapitału jest spłacana z dotacji (premia ekologiczna/premia technologiczna), a możliwe są dopłaty do oprocentowania w ramach niektórych programów. Efektywnie koszt długu może być istotnie niższy niż przy standardowym kredycie.

Dodatkowe koszty, o których trzeba pamiętać, to koszt audytu energetycznego (obowiązkowy w kredycie ekologicznym i często wymagany przy Ekomax), koszty dokumentacji technicznej i biznesplanu oraz ewentualne koszty doradztwa.

Oprocentowanie

Oprocentowanie kredytu ekologicznego i technologicznego jest ustalane indywidualnie przez bank kredytujący. Zwykle opiera się na rynkowej stopie referencyjnej (np. WIRON) powiększonej o marżę banku. Brak jest jednolitej tabeli stawek BGK – różnią się one między bankami i naborami. W praktyce, w ramach pożyczek i kredytów powiązanych z programami BGK, spotykano stawki od około 2% rocznie, ale należy je traktować jako przykład, a nie gwarantowany poziom – aktualne oprocentowanie zależy od warunków rynkowych, oceny ryzyka, rodzaju programu i okresu finansowania. Część kapitału spłaca dotacja (premia ekologiczna lub technologiczna), co realnie obniża całkowity koszt finansowania.

Same gwarancje (Biznesmax Plus, Ekomax, Investmax) nie są oprocentowane – BGK nie nalicza od nich odsetek ani prowizji. Wpływają pośrednio na oprocentowanie kredytu, ponieważ ograniczają ryzyko banku kredytującego (do 80% kwoty kredytu), umożliwiają oferowanie korzystniejszych marż, a w przypadku Biznesmax Plus i Ekomax przewidują dopłaty do kapitału lub odsetek.

Limity, ograniczenia i wymagania

Limity finansowe

Wybrane limity:

• Kredyt ekologiczny FENG: minimalne wydatki kwalifikowane 2 mln zł, maksymalne koszty kwalifikowane do 50 mln euro, dotacje mogą sięgać nawet ok. 85% kosztów kwalifikowanych dla MŚP.
• Kredyt technologiczny FENG: maksymalne koszty kwalifikowane 50 mln euro.
• Gwarancja Biznesmax Plus: do 80% kwoty kapitału kredytu, maksymalna kwota gwarancji 2,5 mln euro, okres do 20 lat (inwestycyjny, RPI), do 10 lat (de minimis), do 63 miesięcy (obrotowy).
• Gwarancja Ekomax: do 80% kapitału kredytu, maksymalna kwota gwarancji 2,5 mln euro (RPI) lub 2,25 mln euro (de minimis), okres do 20 lat (RPI), do 10 lat (de minimis).
• Gwarancja Investmax: maksymalna kwota gwarancji (dla instrumentu MŚP) ok. 6 906 400 zł, maksymalny okres gwarancji 51 miesięcy (kredyt obrotowy), 123 miesiące (kredyt inwestycyjny).

Ograniczenia sektorowe i celowe

Finansowanie specjalistyczne BGK jest powiązane z pomocą publiczną i programami UE. Oznacza to wykluczenie części sektorów (np. produkcji podstawowej w rolnictwie, rybołówstwa, niektórych sektorów energochłonnych lub wysokoemisyjnych). Szczegółowe listy znajdują się w regulaminach i dokumentach Warunki uzyskania w BGK gwarancji.

Wymaga się, aby projekty były ekologiczne (oszczędność energii, redukcja emisji) w kredycie ekologicznym i gwarancji Ekomax, miały charakter technologiczny w kredycie technologicznym i części projektów Biznesmax, lub realizowały transformację cyfrową w wybranych projektach Biznesmax Plus i Investmax.

Wymagania wobec klientów

Typowe wymagania obejmują:

• Status przedsiębiorcy: najczęściej mikro, mały lub średni przedsiębiorca (zatrudnienie <250, obrót <50 mln EUR lub suma bilansowa <43 mln EUR). W części instrumentów dopuszczone small midcaps i midcaps, a w kredycie ekologicznym również wybrane duże przedsiębiorstwa.
• Siedziba i miejsce realizacji projektu: działalność na terytorium Polski, projekt realizowany w regionie objętym wsparciem.
• Zdolność kredytowa: pozytywna ocena banku kredytującego, brak istotnych zaległości podatkowych i wobec ZUS.
• Spełnienie kryteriów programowych: w kredycie ekologicznym oszczędność energii pierwotnej min. 30% potwierdzona audytem; w kredycie technologicznym wdrożenie nowej/znacząco ulepszonej technologii; w Biznesmax/Ekomax/Investmax odpowiedni typ inwestycji i zgodność z kryteriami pomocy publicznej.

Proces aplikacyjny i dokumentacja

Wymagane dokumenty

Zakres dokumentów różni się zależnie od instrumentu, ale przedsiębiorca powinien przygotować:

• Dokumenty rejestrowe i formalne: odpis z KRS lub wpis do CEIDG, dokumenty tożsamości osób reprezentujących spółkę, umowy spółki/akt założycielski, pełnomocnictwa.
• Dokumenty finansowe: sprawozdania finansowe (bilans, rachunek zysków i strat, przepływy pieniężne) za ostatni rok lub 2-3 lata, zestawienia obrotów i sald, zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami i składkami ZUS.
• Dokumenty projektowe: biznesplan lub studium wykonalności projektu inwestycyjnego, kosztorys, harmonogram rzeczowo-finansowy inwestycji.
• W kredycie ekologicznym oraz przy Ekomax: audyt energetyczny przygotowany według wzoru BGK, dokumentacja techniczna projektu.
• W kredycie technologicznym: opis technologii, dokumenty potwierdzające nowość/innowacyjność rozwiązania.
• Dokumenty kredytowe i gwarancyjne: wniosek o kredyt w banku kredytującym (z zaznaczeniem finansowania w ramach programu BGK), promesa kredytu lub warunkowa umowa kredytowa (wymagane przy składaniu wniosku o dotację/premię do BGK), formularze BGK (wniosek o udzielenie gwarancji, załączniki potwierdzające spełnienie kryteriów programu), weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową.

Szczegółowy katalog dokumentów określają Warunki uzyskania w Banku Gospodarstwa Krajowego gwarancji oraz instrukcje wniosków publikowane przy danym instrumencie.

Proces składania wniosku

Korzyści i wyzwania

Zalety finansowania specjalistycznego BGK

• Wysoki poziom zabezpieczenia kredytu – gwarancje do 80% kapitału kredytu, z maksymalnymi kwotami gwarancji do 2,5 mln euro lub ok. 6,9 mln zł.
• Brak prowizji za gwarancje BGK – Biznesmax Plus, Ekomax i Investmax są dla przedsiębiorcy bezpłatne po stronie BGK, co obniża całkowity koszt obsługi zadłużenia.
• Dotacje i dopłaty: premia ekologiczna/technologiczna na spłatę części kapitału kredytu (kredyt ekologiczny, kredyt technologiczny), dopłata do kapitału kredytu inwestycyjnego do 20% (Biznesmax Plus, Ekomax), dopłata do oprocentowania kredytów obrotowych do 5% rocznie przez maks. 2 lata (Biznesmax Plus).
• Długie okresy finansowania – do 20 lat dla kredytów inwestycyjnych z gwarancjami, co pozwala rozłożyć spłatę na długi horyzont.
• Wspieranie strategicznych obszarów rozwoju przedsiębiorstw – ekologia, efektywność energetyczna, innowacje, cyfryzacja; instrumenty są projektowane tak, aby zachęcać do inwestycji o wysokiej wartości dodanej.
• Lepszy dostęp do kredytu – gwarancje BGK mogą umożliwić finansowanie firmom z ograniczonym majątkiem na zabezpieczenie lub krótką historią kredytową.

Ograniczenia i ryzyka

Mimo licznych zalet, finansowanie specjalistyczne BGK wiąże się z wyzwaniami:

• Zaawansowane wymogi formalne – konieczność przygotowania audytu energetycznego (kredyt ekologiczny, Ekomax), szczegółowego biznesplanu, pełnej dokumentacji finansowej oraz spełnienia licznych kryteriów merytorycznych.
• Czasochłonność procesu – procedura obejmuje ocenę zdolności kredytowej w banku, przygotowanie specjalistycznej dokumentacji, ocenę w BGK (w przypadku dotacji), co w praktyce oznacza czas od kilku tygodni do kilku miesięcy.
• Ryzyko niespełnienia kryteriów programu – projekty, które nie osiągną deklarowanych parametrów (np. wymaganego poziomu oszczędności energii), mogą utracić prawo do całości lub części dotacji, co zwiększa realny koszt finansowania.
• Ograniczenia sektorowe – część podmiotów (np. niektóre podmioty z sektora rolnego czy rybołówstwa) jest wyłączona z finansowania lub musi korzystać z innych instrumentów.
• Zobowiązania z tytułu weksla – wystawienie weksla in blanco na rzecz BGK oznacza dodatkowe ryzyko dla przedsiębiorcy w razie problemów ze spłatą kredytu.

Finansowanie specjalistyczne BGK w 2025 r. jest korzystne dla firm realizujących duże projekty inwestycyjne (od kilku do kilkudziesięciu milionów złotych) z wyraźnym wpływem na efektywność energetyczną, technologię i cyfryzację. Największe korzyści uzyskują MŚP, które mają przygotowane profesjonalne projekty inwestycyjne, są gotowe na proces aplikacyjny i spełnienie rygorystycznych kryteriów, oraz potrafią wykazać wymagane oszczędności energii lub technologię. Kluczowe dla powodzenia jest jak najwcześniejsze zaangażowanie doradców technicznych i finansowych, dokładne zaplanowanie struktury finansowania oraz staranne przygotowanie dokumentacji na etapie wniosku o kredyt i wniosku do BGK. Finansowanie specjalistyczne BGK to zaawansowane narzędzie, które w zamian za większy nakład pracy i spełnienie szczegółowych wymogów pozwala znacząco obniżyć koszty finansowania strategicznych inwestycji.