Rachunek VAT

Rachunek VAT, powiązany z mechanizmem podzielonej płatności (split payment), jest obligatoryjnym instrumentem dla polskich przedsiębiorców. Analiza ofert Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) i Banku Nowy na rok 2025 potwierdza standard rynkowy zerowego oprocentowania środków zgromadzonych na tych rachunkach. Otwarcie oraz prowadzenie rachunku VAT w obu instytucjach jest bezpłatne, co eliminuje bezpośrednie koszty operacyjne dla firm. Środki te można wykorzystać wyłącznie na cele określone ustawą, co ogranicza ich płynność.

Banki automatycznie otwierają rachunek VAT wraz z pierwszym rachunkiem rozliczeniowym w PLN, bez konieczności składania specjalnego wniosku. To upraszcza proces dla nowych klientów biznesowych, zapewniając zgodność z Ustawą z dnia 15 grudnia 2017 roku. Dla klientów posiadających rachunek rozliczeniowy przed 1 lipca 2018 roku, banki były zobowiązane do otwarcia rachunku VAT do tej daty. W przypadku chęci posiadania więcej niż jednego rachunku VAT, przedsiębiorca musi złożyć stosowny wniosek.

Oprocentowanie i Opłaty Rachunku VAT w 2025 Roku

Rachunek VAT w BGK i Banku Nowy nie generuje oprocentowania, niezależnie od zgromadzonej kwoty, co jest zgodne z praktyką wszystkich banków w Polsce. Brak oprocentowania oznacza, że środki na rachunku VAT tracą na wartości w warunkach inflacji, stanowiąc koszt alternatywny dla przedsiębiorcy. Oba banki nie pobierają opłat za otwarcie ani prowadzenie rachunku VAT, co minimalizuje koszty stałe związane z jego posiadaniem. Rachunek VAT prowadzony jest wyłącznie w złotych polskich, a dla transakcji w walutach obcych przeliczanie VAT na złote następuje według kursu NBP z dnia wystawienia faktury.

Brak limitów na kwotę VAT zgromadzoną na rachunku oraz brak terminów na przechowywanie środków to kolejne wspólne cechy ofert BGK i Banku Nowy. Możliwości dysponowania środkami są ściśle określone ustawą, obejmując płatności VAT, split payment oraz transfery między własnymi rachunkami VAT. Bank Nowy oferuje lokaty w PLN z oprocentowaniem do 7,0%, co stanowi opcję dla nadwyżek środków pozavaTowych.

Automatyzacja i Procedury Otwarcia Rachunku VAT

Otwarcie rachunku VAT w Banku Nowy zajmuje od kilku godzin do 1-2 dni roboczych, szczególnie przy wykorzystaniu aplikacji mobilnej bankNOWY24. Proces ten wymaga weryfikacji tożsamości poprzez zdjęcie twarzy i dowodu osobistego, a umowa podpisywana jest elektronicznie. BGK, choć również oferuje automatyczne otwarcie rachunku VAT, ma typową procedurę trwającą 1-3 tygodnie, zwłaszcza w przypadku składania dokumentów w oddziale. Oddziały BGK wymagają dostarczenia wszystkich dokumentów w oryginale lub kopii poświadczonej.

Bank Nowy umożliwia złożenie wniosku przez aplikację mobilną, internet banking, a także telefonicznie, co przekłada się na szybką aktywację i dostęp do bankowości elektronicznej. BGK udostępnia niektóre operacje online, jednak obsługa w placówkach pozostaje najpewniejszą metodą. Weryfikacja dokumentów przez bank trwa od 1 do 3 dni w Banku Nowy, natomiast w BGK może zająć od 3 do 7 dni. Obie instytucje automatycznie otwierają rachunek VAT po aktywacji rachunku rozliczeniowego.

Wymogi Dokumentacyjne dla Rezydentów i Nierezydentów

Dla rezydentów Polski, zarówno osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), jak i spółek, banki wymagają standardowego zestawu dokumentów. W przypadku JDG są to: dowód osobisty, NIP, wpis z CEIDG, zaświadczenie REGON oraz potwierdzenie adresu siedziby. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne muszą przedstawić odpis z KRS, statut lub umowę spółki, zaświadczenie o NIP i REGON oraz kopie dokumentów tożsamości wspólników/zarządzających. BGK i Bank Nowy identycznie podchodzą do tych wymogów, zapewniając zgodność z polskimi regulacjami.

Dla nierezydentów spoza Unii Europejskiej, wymagania są bardziej rozbudowane, obejmując paszport zagraniczny, certyfikat rezydencji podatkowej, kartę pobytu lub wizę, a także odpis z rejestru handlowego z kraju siedziby wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Obywatele UE/EFTA korzystają z uproszczonej procedury, gdzie wystarczy paszport lub dowód osobisty oraz potwierdzenie adresu, bez konieczności przedstawiania certyfikatu rezydencji. Procedura dla firm zagranicznych może trwać od 2 do 4 tygodni, wymagając dokładnej weryfikacji dokumentacji.

Kluczowe Zmiany Regulacyjne i Mechanizm Podzielonej Płatności

Komisja Europejska zgodziła się na przedłużenie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności w Polsce do 28 lutego 2028 roku, co stanowi kluczową informację dla planowania finansowego przedsiębiorców. Mechanizm split payment jest obowiązkowy dla faktur o wartości brutto powyżej 15 000 zł, gdy przynajmniej jedna pozycja dotyczy towarów lub usług z załącznika nr 15 ustawy o VAT. Naruszenie tego obowiązku skutkuje karą w wysokości 30% VAT z faktury, co podkreśla znaczenie precyzyjnego stosowania procedury. Towary i usługi objęte split payment to m.in. energia, paliwa, metale, materiały budowlane i usługi budowlane.

Od 1 stycznia 2025 roku wprowadzona zostanie procedura SME (Small and Medium Enterprises) dla małych firm z UE, umożliwiająca zwolnienie z VAT w krajach unijnych, gdzie działa przedsiębiorstwo. Limit rocznego obrotu w całej UE dla tej procedury wynosi 100 000 euro, a sprzedaż w danym kraju nie może przekroczyć lokalnego limitu zwolnienia. Procedura wymaga posiadania numeru identyfikacyjnego EX w każdym kraju oraz kwartalnych raportów o obrotach. Dodatkowo, od 1 stycznia 2025 roku nastąpi podwyższenie progu przychodu do 2,5 mln euro dla nowych limitów rachunkowości, co wpływa na klasyfikację firm.