Kantory internetowe

Kantory Internetowe w Obliczu Zmian Regulacyjnych 2025

Kantory internetowe to podmioty, które świadczą usługi wymiany walut bez fizycznych placówek. Cała ich działalność odbywa się za pośrednictwem internetu. Rok 2025 przynosi istotne zmiany w ich funkcjonowaniu i statusie prawnym. Ustawa o kryptoaktywach nowelizuje Prawo Dewizowe, wprowadzając nowe ramy regulacyjne dla tych instytucji.

Kluczową zmianą jest obowiązek uzyskania licencji dostawcy usług płatniczych. Bezgotówkowa wymiana walut będzie mogła być realizowana wyłącznie przez Krajowe Instytucje Płatnicze (KIP) lub Małe Instytucje Płatnicze (MIP). Wcześniej wiele kantorów działało w częściowej szarej strefie, podlegając jedynie ustawie AML. Teraz KNF będzie sprawować pełny nadzór nad bezgotówkową wymianą walut.

Nadzór Instytucjonalny i Ochrona Środków

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) staje się głównym organem nadzorującym kantory internetowe. Kantory, które chcą kontynuować działalność, muszą uzyskać licencję KIP lub wpis do rejestru MIP w ciągu trzech miesięcy od wejścia nowych przepisów. Podmioty, które nie dostosują się do tych wymogów, będą zmuszone zaprzestać świadczenia usług. Za niezastosowanie się do nowych przepisów grozi grzywna do 5 mln zł lub kara pozbawienia wolności do 2 lat.

Narodowy Bank Polski (NBP) nie kontroluje kantorów internetowych na mocy ustawy o usługach płatniczych. NBP prowadzi rejestr działalności kantorowej dla placówek stacjonarnych. NBP może jednak nakładać kary za naruszenia obowiązków AML/KYC, podobnie jak Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF). Kantory internetowe podlegają ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i muszą raportować transakcje powyżej 15 000 EUR do GIIF.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nadal chroni konsumentów przed nieuczciwymi praktykami. UOKiK monitoruje transparentność prowizji i spreadów oferowanych przez kantory. Może on również nakładać kary pieniężne za naruszenia praw konsumentów. Klienci mają prawo składać skargi do UOKiK, jeśli uznają, że ich prawa zostały naruszone.

Ważnym aspektem jest brak ochrony Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG). Środki przechowywane w kantorach internetowych nie podlegają gwarancjom BFG do 100 000 EUR. Ochroną BFG objęte są wyłącznie depozyty zgromadzone w bankach i kasach spółdzielczych. Upadłość Cinkciarz.pl w 2025 roku jest bolesnym przykładem ryzyka związanego z brakiem takiej ochrony.

Wymogi Licencyjne dla Kantorów Internetowych

Kantory internetowe muszą spełniać określone wymogi kapitałowe, aby uzyskać licencję Krajowej Instytucji Płatniczej (KIP). Minimalny kapitał zakładowy wynosi 20 000 EUR, jeśli oferowana jest wyłącznie usługa przekazu pieniężnego. Dla usług inicjowania transakcji płatniczych wymagane jest 50 000 EUR kapitału. Jeśli kantor świadczy wszystkie usługi płatnicze, w tym emisję pieniądza elektronicznego, kapitał musi wynosić 125 000 EUR.

Dla Małej Instytucji Płatniczej (MIP) wymogi kapitałowe są niższe. Minimalny kapitał to 20 000 EUR. MIP ma również ograniczony zakres usług płatniczych i może działać tylko na terenie kraju. Limit salda rachunków płatniczych w MIP wynosi maksymalnie 2 000 EUR, co jest istotnym ograniczeniem.

Procedura uzyskania licencji KIP obejmuje złożenie formalnego wniosku do KNF. Wniosek musi zawierać statut spółki, program działalności, plan finansowy oraz informacje o zarządzie. Konieczne jest również przedstawienie systemów zarządzania ryzykiem i kontroli wewnętrznej. KNF ma trzy miesiące na wydanie decyzji od momentu złożenia kompletnego wniosku.

Wszystkie kantory internetowe muszą również spełniać wymogi AML/KYC. Weryfikacja tożsamości klienta (Know Your Customer) jest obowiązkowa przy każdej transakcji. Monitorowanie podejrzanych transakcji oraz raportowanie do GIIF są kluczowe. Od 2025 roku obowiązują również szkolenia dla pracowników, zgodnie z komunikatem GIIF nr 87.

Wymagania dla Krajowej Instytucji Płatniczej (KIP)

• Licencja KNF: Obowiązkowe zezwolenie na świadczenie usług płatniczych.
• Kapitał zakładowy: Od 20 000 EUR do 125 000 EUR, zależnie od zakresu usług.
• Procedury KYC/AML: Weryfikacja tożsamości klienta i monitorowanie transakcji.
• Dokumentacja: Statut, program działalności, plan finansowy.
• Siedziba: Musi znajdować się na terenie Polski.

Analiza Kluczowych Kantorów Internetowych

Rynek kantorów internetowych w Polsce jest zróżnicowany. Walutomat.pl, zarządzany przez Currency One SA, działa od 2009 roku. Jest to platforma wymiany walut w modelu peer-to-peer, pośrednicząca w transakcjach między użytkownikami. Walutomat posiada licencję KIP KNF, a jego kapitał zakładowy wynosi 3 450 000 zł. Obsługuje ponad 657 000 klientów, oferując prowizję 0,2% dla obrotów do 200 000 zł i średni spread dla EUR/PLN na poziomie 0,45-0,5%.

InternetowyKantor.pl, również należący do Currency One SA, powstał w 2010 roku. Działa w modelu tradycyjnego kantoru, kupując i sprzedając waluty na własny rachunek. Posiada licencję KIP KNF i obsługuje 19 walut. Średni spread w InternetowyKantor.pl wynosi około 0,76%. Oferuje darmowe przelewy do 11 polskich banków i opcję wymiany bez rejestracji dla wybranych walut do 1000 EUR.

TMS Kantor, prowadzony przez OANDA TMS Brokers S.A., działa od 1997 roku. Jest to brokerski kantor internetowy, który dodatkowo oferuje usługi maklerskie. TMS Kantor posiada licencję KIP KNF. Specjalizuje się w indywidualnym podejściu do klientów biznesowych oraz oferuje negocjowane kursy dla większych kwot. Zapewnia cotygodniowe webinary edukacyjne i osobistych dealerów walutowych.

Ari10 (dawniej Bitcan) to kantor kryptowalut, założony w 2015 roku. Specjalizuje się w wymianie fiat-krypto, oferując Bitcoin, Ethereum, USDC, USDT i ponad 20 innych kryptowalut. W 2025 roku Ari10 osiągnęła 1 mld PLN całkowitej wartości transakcji. Posiada sieć Cryptoterminali oraz usługi B2B2C. Ponad 95% aktywów przechowywanych jest w zimnych portfelach, co zwiększa bezpieczeństwo.

Przypadek Cinkciarz.pl (Conotoxia Holding) stanowi istotne ostrzeżenie dla całego rynku. 27 października 2025 roku Sąd Rejonowy w Zielonej Górze ogłosił upadłość Cinkciarz.pl. Wcześniej, 2 października 2024 roku, KNF cofnęła zezwolenie dla Conotoxia sp. z o.o. na świadczenie usług płatniczych. Powodem były poważne uchybienia w ochronie środków klientów i niezastosowanie się do wymogów ustawy o usługach płatniczych. Ta sytuacja podkreśla znaczenie regulacji i nadzoru.

Porównanie Ofert Kantorów Internetowych (2025)

Kantory internetowe oferują średnio 1,5-2% niższy spread niż banki tradycyjne. Spread w kantorach online wynosi zazwyczaj około 1,2%, natomiast w bankach sięga 2,9%. To sprawia, że kantory internetowe są atrakcyjną opcją dla osób regularnie wymieniających waluty. Dzięki nowym regulacjom KNF, oczekuje się wzrostu bezpieczeństwa, ale także konsolidacji rynku.

Ochrona Konsumentów i Mechanizmy Bezpieczeństwa

Brak ochrony BFG stanowi główne ryzyko dla klientów kantorów internetowych. W przypadku upadłości kantoru, środki klientów nie są gwarantowane. Jest to kluczowa różnica w porównaniu do depozytów bankowych. Zawsze należy pamiętać o tym ryzyku, nawet jeśli kantor posiada licencję KIP.

Procedury KYC/AML są obowiązkowe dla wszystkich kantorów internetowych. Obejmują one weryfikację tożsamości klienta za pomocą dowodu osobistego lub selfie biometrycznego. Transakcje powyżej 15 000 EUR muszą być raportowane do GIIF. Monitoring transakcji podejrzanych oraz regularne szkolenia pracowników od 2025 roku mają zwiększyć bezpieczeństwo i przeciwdziałać praniu pieniędzy.

Każdy kantor musi posiadać procedurę obsługi reklamacji. Klienci mają prawo do złożenia skargi do KNF, jeśli kantor posiada licencję KIP. Mogą również skorzystać z pomocy rzecznika praw konsumenta lub złożyć sprawę w sądach polubownych. Transparentność warunków umowy oraz jasne zasady dotyczące opłat są wymagane prawem.

Ochrona danych osobowych jest zapewniona przez RODO. Kantory muszą przechowywać dane klientów zgodnie z przepisami oraz zapewnić im dostęp do ich danych. Szyfrowanie danych i weryfikacja dwuskładnikowa (2FA) są standardowymi mechanizmami bezpieczeństwa. Duże kantory, takie jak Currency One, często posiadają dodatkowe certyfikaty wiarygodności finansowej i ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.