BGK: Programy ekologiczne

Minimalna wartość wydatków kwalifikowanych w programach ekologicznych Banku Gospodarstwa Krajowego wynosi 2 mln zł, wspierając przedsiębiorstwa w modernizacji i przechodzeniu na bardziej efektywne energetycznie rozwiązania. Instrument ten, dostępny w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) 2021-2027, Działanie 3.01 Kredyt Ekologiczny, Priorytet 3 "Zazielenienie przedsiębiorstw", ma na celu redukcję zużycia energii pierwotnej i promowanie inwestycji proekologicznych.

Charakterystyka Programów Ekologicznych BGK

Programy ekologiczne Banku Gospodarstwa Krajowego zapewniają finansowe dla przedsiębiorstw realizujących inwestycje proekologiczne i energooszczędne. Głównym instrumentem jest Kredyt Ekologiczny, który umożliwia uzyskanie bezzwrotnego dofinansowania, zwanego premią ekologiczną.

Dostępność Usługi

Programy ekologiczne BGK są dostępne dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terytorium Polski. Kwalifikują się do nich następujące kategorie przedsiębiorstw:

• Mikroprzedsiębiorstwa (MŚP): Firma zatrudniająca mniej niż 10 pracowników, z rocznym obrotem lub sumą bilansową nieprzekraczającą 2 mln EUR.
• Małe przedsiębiorstwa (MŚP): Firma zatrudniająca mniej niż 50 pracowników, z rocznym obrotem lub sumą bilansową nieprzekraczającą 10 mln EUR.
• Średnie przedsiębiorstwa (MŚP): Firma zatrudniająca mniej niż 250 pracowników, z rocznym obrotem nieprzekraczającym 50 mln EUR lub sumą bilansową nieprzekraczającą 43 mln EUR.
• Small mid-caps: Przedsiębiorstwa zatrudniające do 499 pracowników.
• Mid-caps: Przedsiębiorstwa zatrudniające do 3 000 pracowników.

Duże przedsiębiorstwa nie mają dostępu do tego instrumentu. Program obejmuje całą Polskę, niezależnie od lokalizacji firmy.

Struktura Finansowania

Wsparcie finansowe udzielane w ramach programów ekologicznych przyjmuje formę premii ekologicznej – bezzwrotnego dofinansowania stanowiącego refundację części kapitałowej kredytu zaciągniętego w banku komercyjnym. Podstawowa struktura funkcjonuje w następujący sposób:

1. Przedsiębiorstwo zaciąga kredyt ekologiczny w wybranym banku współpracującym z BGK.
2. BGK dokonuje oceny wniosku o dofinansowanie.
3. Po prawidłowej realizacji inwestycji i osiągnięciu celów BGK wypłaca premię ekologiczną.
4. Kwota premii zaliczana jest na spłatę części kapitału kredytu, zmniejszając rzeczywiste zadłużenie przedsiębiorcy.

Kredyt ekologiczny finansuje do 100% kosztów kwalifikowanych, natomiast premia ekologiczna pokrywa część tego kredytu.

Wysokość Dofinansowania i Taryfy

Poziom dofinansowania w formie premii ekologicznej wynosi od 15% do 80% kosztów kwalifikowanych. Dokładna wysokość zależy od następujących czynników:

• Wielkość przedsiębiorstwa: MŚP otrzymują wyższe wsparcie niż duże firmy.
• Lokalizacja projektu: Tereny wschodnie mogą uzyskać wyższe wsparcie.
• Rodzaj inwestycji: Termomodernizacja, wymiana maszyn, instalacje OZE.

Wsparcie Według Rodzaju Wydatku

W zależności od typu realizowanego przedsięwzięcia intensywność wsparcia wynosi:

Przykładowo, mikroprzedsiębiorstwo działające w regionie wschodnim może uzyskać refundację sięgającą 80% kosztów kwalifikowanych, podczas gdy średnie przedsiębiorstwo z centralnej Polski otrzyma znacznie niższe wsparcie.

Oprocentowanie Kredytu

Oprocentowanie i marża kredytu ekologicznego ustalane są na warunkach rynkowych przez banki współpracujące z BGK. Kredyt ma preferencyjne oprocentowanie obniżone o 0,2 punktu procentowego w stosunku do tabeli oprocentowania danego banku. Przykładowe stawki z wybranych banków to WIBOR + 3,4 p.p. dla kredytów do 60 miesięcy oraz WIBOR + 3,5 p.p. dla kredytów powyżej 60 miesięcy.

Opłaty i Prowizje

W zależności od banku kredytującego przedsiębiorcy ponoszą następujące koszty:

• Prowizja przygotowawcza: od 1,5% do 3,5%, nie mniej niż 100 zł.
• Wynagrodzenie prowizyjne dla BGK: 0,6% wysokości przyznanej premii ekologicznej.

Konkretne warunki finansowe powinny być weryfikowane bezpośrednio u wybranego banku kredytującego, ponieważ każda instytucja może oferować inne parametry.

Piotr NowakEkspert finansowy

"Jeśli przedsiębiorstwo zaciągnie kredyt na 10 mln zł i uzyska 50% premii ekologicznej, to jego faktyczne zadłużenie spadnie o 5 mln zł. Nawet przy prowizji dla BGK wynoszącej 0,6% od tej premii, czyli 30 000 zł, oszczędność na kapitale jest bardzo znacząca."

Warunki i Limity

Program Kredyt Ekologiczny nakłada na wnioskodawców pewne warunki i limity, które muszą zostać spełnione, aby uzyskać wsparcie.

Obowiązkowe Osiągnięcie Efektu Ekologicznego

Warunkiem koniecznym uzyskania wsparcia jest wykazanie, że realizowana inwestycja przyniesie oszczędność energii pierwotnej na poziomie minimum 30% w odniesieniu do obszaru podlegającego zakresowi projektu, w porównaniu do dotychczasowego zużycia. Projekty, które nie spełnią tego kryterium, nie mogą być wspierane przez program.

Okres Spłaty Kredytu

Kredyt ekologiczny może być udzielany na okres do 15 lat. Okres kredytowania dzieli się na:

• Okres realizacji: nie może przekroczyć 5 lat od dnia rozpoczęcia projektu.
• Okres spłaty: pozostały czas do maksymalnie 15 lat.

Niektóre banki oferują kredyty na okres do 10 lat. W ramach umowy kredytowej możliwy jest okres karencji w spłacie kredytu, liczący się od dnia wypłaty ostatniej transzy.

Wymagania Wobec Klientów i Dokumentacja

Aby skorzystać z programu ekologicznego, przedsiębiorstwo musi spełnić określone warunki merytoryczne i złożyć kompletną dokumentację.

Wymogi Merytoryczne

• Zdolność kredytowa: przedsiębiorstwo musi posiadać zdolność kredytową potwierdzoną pozytywną oceną kredytową dokonaną przez wybrany bank kredytujący.
• Audyt energetyczny: jest obligatoryjnym załącznikiem do wniosku.
• Zakres projektu: musi wynikać z dokumentu audytu energetycznego.
• Spełnienie minimalnego progu oszczędności: projekt musi zapewniać oszczędność energii pierwotnej na poziomie co najmniej 30%.
• Zgodność z przepisami: projekt musi spełniać zasady równości szans i niedyskryminacji.

Banki Kredytujące

Wnioskodawcy mogą zaciągnąć kredyt wyłącznie w bankach współpracujących z BGK w ramach wdrażania programu kredytu ekologicznego. Aktualna lista banków kredytujących dostępna jest na stronie internetowej BGK w zakładce "Banki kredytujące".

Wymagane Dokumenty

Dokumentacja niezbędna do ubiegania się o wsparcie obejmuje:

• Dokumentacja Techniczna: Audyt termomodernizacyjny (obligatoryjny dla projektów obejmujących modernizację budynków), audyt efektywności energetycznej (fakultatywny, ale wymagany dla projektów obejmujących wymianę maszyn i instalacji), projekty techniczne wykonane przez doradców zewnętrznych (jeśli są zaplanowane w budżecie).
• Dokumentacja Finansowa: Promesa kredytu ekologicznego lub warunkowa umowa kredytowa z banku kredytującego, podpisana umowa kredytowa z bankiem kredytującym (wymagana przed podpisaniem umowy z BGK).
• Dokumentacja Administracyjna: Elektroniczny formularz wniosku o dofinansowanie (wypełniony poprzez Generator Wniosków), zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami i podatkami, oświadczenia (o aktualności danych, o spełnianiu kryteriów MŚP, o działalności na terenie Polski), formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, analiza zgodności projektu z polityką ochrony środowiska, podpis kwalifikowany elektroniczny na wniosku.
• Dokumentacja do Podpisania Umowy: Podpisana umowa z bankiem kredytującym, weksel in blanco jako zabezpieczenie, dokumentacja projektowa zatwierdzona przez BGK.

Proces Składania Wniosku

Procedura uzyskania wsparcia w ramach programu ekologicznego BGK składa się z kilku etapów:

Główne Cechy i Zalety

Program "Kredyt ekologiczny" oferuje przedsiębiorcom następujące korzyści:

• Wysokie wsparcie finansowe: do 80% dofinansowania kosztów kwalifikowanych, zależnie od kategorii przedsiębiorstwa i lokalizacji.
• Bezzwrotne dofinansowanie: premia ekologiczna nie musi być zwracana, a jest stosowana do spłaty kredytu.
• Finansowanie do 100%: kredyt pokrywa całość kosztów kwalifikowanych inwestycji.
• Preferencyjne oprocentowanie: obniżka 0,2 punktu procentowego w stosunku do standardowego oprocentowania banku.
• Długi okres spłaty: nawet do 15 lat, co zmniejsza roczne raty kredytu.
• Konkretne oszczędności energii: gwarancja 30% redukcji zużycia energii pierwotnej zapewnia wymierne oszczędności operacyjne.
• Obniżenie kosztów inwestycji: znaczące zmniejszenie całkowitego kosztu przedsięwzięcia.
• Wsparcie dla wielu typów projektów: termomodernizacja, wymiana maszyn, instalacje OZE.
• Modernizacja infrastruktury: przy minimalnym obciążeniu finansowym.

Ograniczenia i Szczególne Warunki

Program ma również swoje ograniczenia, które należy uwzględnić przy planowaniu inwestycji.

• Minimalny efekt ekologiczny: projekt musi wykazać oszczędność energii pierwotnej na poziomie minimum 30%; projekty, które nie spełnią tego warunku, nie mogą być wspierane.
• Audyt energetyczny: obowiązkowy dla każdego projektu.
• Modernizacja infrastruktury: wsparcie dotyczy wyłącznie modernizacji posiadanej infrastruktury, nie zaś budowy nowych obiektów.

Ograniczenia Zakresowe

Program nie obejmuje wydatków niekwalifikowalnych, takich jak:

• Koszty pracy przygotowawczej (o ile nie stanowią ekspertyz i projektów technicznych).
• Amortyzacja.
• Odsetki od kredytów.
• Koszty niezwiązane bezpośrednio z inwestycją.

Ograniczenia Dotyczące Wymogów Formalnych

• Zdolność kredytowa: przedsiębiorstwo musi wykazać się zdolnością kredytową potwierdzoną przez bank.
• Weksel in blanco: wymóg zabezpieczenia w formie weksla in blanco do umowy z BGK.
• Okres realizacji: inwestycja musi być ukończona w ciągu maksymalnie 5 lat od dnia rozpoczęcia.

Niepowodzenie Realizacji

W przypadku niespełnienia wymagań dotyczących oszczędności energii po realizacji projektu, BGK może odmówić wypłaty premii ekologicznej. Jeśli projekt nie zostanie ukończony w wyznaczonym terminie, bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu o wysokość niewykorzystanej kwoty.

Warunki Pomocy Publicznej

Projekt musi spełniać wymagania dotyczące pomocy publicznej (de minimis, pomoc de minimis). Program jest wspierany z funduszy Unii Europejskiej (FENG 2021-2027) i podlega unijnym regulacjom konkurencji.

Terminy i Harmonogram Naborów na rok 2025

Bieżący nabór (2025-2026) ma następujące terminy:

• Okres składania wniosków: od 24 października 2025 r. do 8 stycznia 2026 r.
• Rozstrzygnięcie konkursu: planowane na maj 2026 r.
• Budżet naborów: 350 mln zł, z możliwością zwiększenia.

Wcześniejsze nabory dysponowały budżetami od 95 mln zł do 660 mln zł. IV nabór (przełom 2025-2026) zaplanowany jest na 95 mln zł z możliwością zwiększenia. Generator Wniosków udostępniany jest wyłącznie w okresie trwającego naboru. Szczegółowe informacje o harmonogramie oraz wzory dokumentów dostępne są na stronie internetowej programu FENG oraz na stronie BGK w zakładce poświęconej kredytom ekologicznym.

Przykładowe Koszty Kwalifikowane

Wsparcie można przeznaczyć na następujące rodzaje wydatków:

• Nabycie środków trwałych (maszyny, urządzenia, instalacje).
• Zakup i montaż robót oraz materiałów budowlanych (termomodernizacja, wymiana stolarki, systemy grzewcze).
• Nabycie wartości niematerialnych i prawnych (patenty, licencje, know-how, prawa własności intelektualnej).
• Studia, ekspertyzy, koncepcje i projekty techniczne wykonane przez doradców zewnętrznych.
• Dyspozycje systemów zarządzania energią i sterowania procesami.
• Systemy monitorowania i raportowania zużycia energii.

Kontakt i Zastosowanie w Praktyce

Przedsiębiorcy zainteresowani pozyskaniem dofinansowania w ramach programu ekologicznego BGK powinni skontaktować się z doradcami specjalizującymi się w funduszach unijnych dla biznesu. Następnie należy wybrać bank kredytujący z listy instytucji współpracujących z BGK oraz przeprowadzić profesjonalny audyt energetyczny. Ostatnim krokiem jest przygotowanie dokumentacji technicznej i finansowej oraz złożenie wniosku w terminie określonym harmonogramem naboru.

Kompleksowa dokumentacja aplikacyjna, regulaminy, wytyczne dotyczące kwalifikowalności oraz lista banków kredytujących dostępne są na oficjalnej stronie Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) 2021-2027 oraz na stronie Banku Gospodarstwa Krajowego.